หนาวนี้ใครไม่ได้ไปเที่ยวไหน มาลองออกแรงตำข้าวปุกสนุกๆ ที่บ้านกัน ข้าวปุกงา ข้าวหนุกงา ข้าวแดกงา เรียกแตกต่างกันในแต่ละจังหวัดทางเหนือ มักทำในฤดูข้าวใหม่ อีกทั้งเป็นขนมประจำเทศกาลเฉลิมฉลองหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยวของชาวเผ่าอาข่า ไม่ว่าจะเป็นข้าวปุกจังหวัดไหน วิธีทำก็คล้ายๆ กัน เขาใช้ข้าวเหนียวใหม่นึ่งสุกร้อนๆ เอามาตำจนเหนียว ใส่เกลือและงาดำหรืองาขี้ม้อน ปั้นแล้วแบๆ เป็นแผ่นกลม กินสดๆ หรือเอาไปปิ้งไฟอ่อนๆ ให้หอม กินร้อนๆ จิ้มกับน้ำตาลอ้อยหรือน้ำผึ้งก็อร่อย 

 

ผู้เขียนมีโอกาสได้ไปดูชาวอาข่าในจังหวัดเชียงรายทำข้าวปุกงาอยู่ครั้งหนึ่ง รู้สึกว่าเป็นขนมที่ใช้แรงกายแรงใจมากเหลือเกิน เรียกว่าถ้าไม่แข็งแรงจริงมีต้องผลัดมือกันตำอยู่เนืองๆ เขาจะตำข้าวเหนียวในครกดินหรือครกไม้ใหญ่ๆ ใช้สากไม้ตำข้าวเหนียวแรงๆ ไปเรื่อยๆ ขณะที่อีกคนคอยใช้มือหยิบจับช่วยพลิกด้านก้อนข้าวในครกให้โดนตำจนทั่วถึง

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ‘ข้าวปุก’ นุ่มหนึบ กินอุ่นๆ รับลมหนาว

 

วันนี้เลยนึกจึงอยากลองชวนเพื่อนๆ มาทำข้าวปุกงาแบบฉบับคนเมืองกัน เริ่มจากหาอุปกรณ์ในบ้านได้แก่ครกหิน และสากไม้ ที่เราใช้ครกหินแพราะผู้เขียนทดลองแล้วว่าหากใช้ครกไม้หรือครกส้มตำ จะตำยากกว่าด้วยพื้นที่ด้านล่างครกแคบทำให้ใช้เวลานานกว่าข้าวเหนียวจะละเอียด และใช้สากไม้เพราะด้ามจับยาวและน้ำหนักเบาจึงตำง่าย (ก่อนจะใช้ตำข้าวปุก อย่าลืมล้างครกและสากให้สะอาด ไม่งั้นข้าวปุกจะมีกลิ่นแปลกที่ไม่ได้รับเชิญเข้ามาด้วย) วัตถุดิบสำคัญที่ใช้คือข้าวเหนียวใหม่ งาขี้ม้อนคั่ว และเกลือ

เริ่มจากซาวข้าวเหนียว 2-3น้ำให้สะอาด แช่น้ำทิ้งไว้ 3-4 ชั่วโมง ยิ่งนานยิ่งดีข้าวจะได้แฉะตำง่าย ครบเวลานำข้าวเหนียวไปนึ่งจนสุก 30-45 นาทีขึ้นกับปริมาณ สูตรนี้เราใช้ข้าวเหนียวดิบ 250 กรัมก็ตำจนเมื่อยแล้ว กฎสำคัญของการทำข้าวปุกข้อแรกคือแช่ข้าวเหนียวอย่างน้อย 3-4 ชม.ข้อสองข้าวเหนียวต้องเป็นข้าวใหม่ ตำแล้วข้าวจะแหลกเร็วไม่หนืดๆ แห้งๆ เหมือนข้าวเหนียวเก่า อันนี้ผู้เขียนลองมาแล้ว ตำข้าวเหนียวเก่านี่เหนื่อยฟรี ข้าวไม่แหลก แถมเกาะเป็นก้อนแน่น ตำยาก ข้อสุดท้ายสำคัญสุดคือต้องตำทันทีที่นึ่งเสร็จจะตำง่ายมากๆ 

 

ได้เวลาออกกำลังกายกัน เทคนิคการตำข้าวเหนียว เอาสากจุ่มน้ำสะอาดแล้วตำข้าวเหนียวพอละเอียดและหนืดประมาณนี้ สังเกตไม่ค่อยเห็นเม็ดข้าว และเวลาตำจะหนืดๆ หนักๆ หน่อย ถ้าแรงเหลือจะตำให้เนียนละเอียดไปเลยก็ได้ แต่ต้องใช้ความเร็วนิดนึงเพราะถ้าตำนานข้าวเริ่มเย็นจะแห้งแน่นและตำยาก 

 

เสร็จแล้วโรยงาขี้ม่อนคั่วบดที่ผสมกับเกลือในอ่างผสม ตักข้าวปุกตำแล้วลงไป เอามือที่ลูบน้ำมันบางๆ กดข้าวปุกให้แผ่นออกเพื่อให้ติดกับงาขี้ม่อนมากที่สุด แล้วบิข้าวปุกออกเป็นสี่ก้อนเท่าๆ กัน 

 

แผ่ข้าวปุกออกเป็นแผ่นกลมแล้ววางบนใบตองทาน้ำมันเพื่อกันติด ย้ำว่าทาน้ำมันมากๆ หน่อย (ถ้าจะปิ้งกินเลยก็ไม่ต้องวางบนใบตอง หรือใครจะแช่ช่องแข็งเก็บไว้ก็ประกบด้วยใบตองสองด้านแล้วสวมถุงพลาสติกอีกทีก่อนเข้าตู้เย็นอีกทีค่ะ เก็บได้เป็นเดือน)

 

นำข้าวปุกไปจี่หรือปิ้งบนเตาไฟอ่อนๆ ถ้ามีเตาถ่านยิ่งดี ปิ้งให้เหลืองโดยรอบ ข้าวปุกจะพอง (เคล็ดลับถ้ามีเวลาผึ่งข้าวปุกให้ผิวแห้งตึงสักนิด เวลาย่างข้าวปุกจะพอง ข้างนอกกรอบ ข้างในนุ่มๆ เหนียวๆ) จิ้มกินกับน้ำผึ้งหรือน้ำตาลอ้อยอย่างอร่อย 

 

เพื่อนๆ ลองเอาไปทำดู ทำแล้วเป็นยังไงมาแชร์กันบ้างนะคะ แต่ถ้าใครไม่อยากออกแรงทำเองก็หาซื้อข้าวปุกแบบแช่แข็งตามแอปแล้วเอามาปิ้งกินที่บ้านได้เลย

 

คลิกดูสูตร ข้าวปุก