จันทบุรี เสน่ห์เมืองเล็กๆ ทางภาคตะวันออกที่อยากให้ทุกคนได้มาสัมผัส เพราะมีสถานที่เที่ยวครบจบในจังหวัด ทั้งที่ท่องเที่ยวธรรมชาติอย่างน้ำตก ภูเขาสูง ทะเล แม่น้ำ สวนผลไม้ หรือชุมชนเก่า โบราณสถาน วัดวาอาราม โบสถ์จากหลายศาสนาที่เปิดให้เข้าชม รวมทั้งปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ไม่ควรพลาดชมและชิมความอร่อยเช่น ‘ฤดูช้อนปูแป้น’ งานประเพณีท้องถิ่นสงกรานต์ที่หาชมไม่ได้ที่ไหนอย่างงาน ‘ประเพณีแห่รอยพระพุทธบาทผ้า และชักเย่อเกวียนพระบาท’ อีกทั้งความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ทำให้ทุกฤดูที่จันทบุรีมีของอร่อยให้ได้ตามไปชิมกันตลอดทั้งปี ไม่ว่าจะเป็นผลไม้ อาหารจากป่า และอาหารจากแม่น้ำ ซึ่งจันทบุรีได้ชื่อว่าเป็นเมือง 3 น้ำ คือน้ำเค็ม น้ำจืด และน้ำกร่อย ที่มีปากอ่าวหลายแห่งทำให้แม่น้ำอุดมสมบูร์ด้วยสัตว์ทะเล สด และรสชาติดี

เที่ยวจันทบุรีฤดูไหนก็สนุกและอร่อย เพราะเรารวบรวมปฏิทินเทศกาล ประเพณี และของกินอร่อยประจำฤดูกาลมาให้แล้ว

ฤดูร้อน กลางเดือนกุมภาพันธ์ – กลางเดือนพฤษภาคม

 

กุมภาพันธ์

 

• ปลากุเลา จันทบุรีมีปากแม่น้ำและชายฝั่งอยู่หลายแห่ง ความอุดมสมบูรณ์ทำให้สัตว์ทะเลรวมถึงปลากุเลาค่อนข้างชุกชุม ใครอยากชิมปลากุเลาสด เนื้อแน่น หวานตามธรรมชาติก็ต้องช่วงนี้ หาซื้อได้ตามตลาดสด หรือสะพานปลาแหลมสิงห์ หรือจะหิ้วปลากุเลาเค็มที่ได้ชื่อว่าเป็นราชาปลากุเลากลับไปเป็นของฝากก็ได้

 

มีนาคม

 

• หอยแฉลบ หรือ หอยแบน เนื้อหนึบ นุ่ม ไม่มีกลิ่นคาวกลิ่นโคลน เป็นหอยน้ำเค็มขนาดเล็กที่พบได้ทั่วไปในพื้นที่ชายฝั่งของจังหวัดจันทบุรี โดยเฉพาะตามปากแม่น้ำและบริเวณที่มีพื้นทราย เป็นวัตถุดิบสำคัญที่นิยมนำมาประกอบอาหารพื้นถิ่น เช่น แกงส้ม หรือผัดเผ็ด

 

เมษายน

 

• ประเพณีแห่รอยพระพุทธบาทผ้า และชักเย่อเกวียนพระบาท จัดขึ้นในวันที่ 17 เมษายนของทุกปี ที่วัดตะปอนใหญ่ อำเภอขลุง เป็นหนึ่งในประเพณีเก่าแก่และมีเอกลักษณ์ที่สุดของจังหวัด ที่ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันกีฬา แต่คือการผสมผสานระหว่างความเชื่อทางพุทธศาสนา ความสามัคคีของชุมชน และการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น โดยมีที่มาจากชาวบ้านต้องการอัญเชิญรอยพระพุทธบาทจำลองที่ประดิษฐานอยู่บนมณฑปบนเขากลับลงมาสู่ตัววัด เพื่อให้ชาวบ้านได้สรงน้ำและสักการะในช่วงเทศกาลสงกรานต์ แต่การเคลื่อนย้ายมีน้ำหนักมาก จึงต้องร่วมแรงร่วมใจกันใช้เกวียนชักลากซึ่งต้องใช้คนจำนวนมากทั้งผลักและดันเกวียน อันเป็นที่มาของการแข่งขันชักเย่อในเวลาต่อมา

 

 

 

 

• หอยนางรม เดือนที่หอยนางรมสมบูรณ์ที่สุด ตัวโตเต็มที่และมีรสชาติหวาน ทริกในการกินหอยนางรมคือต้องเลือกที่สดใหม่ ฝาหอยปิดสนิท เนื้อติดกับฝา หากเป็นหอยนางรมแกะแช่น้ำมาแล้ว น้ำต้องใส ไม่ขุ่น

 

 

 

 

• ทุเรียน ต้นฤดูกาลทุเรียนจันท์เริ่มทยอยออกลูก ทุเรียนจันทบุรีขึ้นชื่อเรื่องรสชาติและความหลากหลายของสายพันธุ์ให้เลือกลิ้มลอง นอกจากหมอนทอง ชะนี ยังมีพันธุ์พวงมณี นกหยิบ กบสุวรรณ กบชายน้ำ นวลทองจันท์ ฯลฯ

 

พฤษภาคม

 

• เทศกาลผลไม้เมืองจันท์ จัดขึ้นช่วงเดือนพฤษภาคมของทุกปี เป็นเทศกาลที่คนรักผลไม้ต้องห้ามพลาด เพราะเป็นช่วงที่ผลไม้แก่เต็มที่ ได้รสชัด จะได้ลิ้มชิมรสความหวานหอมของผลไม้เมืองจันท์ที่ชาวสวนขนมาขาย และเต็มอิ่มกับบุฟเฟต์ผลไม้สดส่งตรงจากสวน ทั้งทุเรียน มังคุด และเงาะ อีกทั้งยังมีการประกวดคุณภาพผลไม้ สาธิตการแปรรูป พร้อมช็อปปิงสินค้าท้องถิ่นคุณภาพดี เช่น พริกไทย เส้นจันท์ อัญมณี และเสื่อจันทบูร

 

 

 

 

• ทุเรียน เงาะ มังคุด สละ คนรักผลไม้มาจันทบุรีเดือนนี้ต้องไม่พลาดชิมผลไม้เมืองจันท์ ซื้อกลับไปเป็นของฝาก คนรับประทับใจ เพราะผลไม้เดือนนี้รสจัดจ้านเต็มที่

 

 

 

 

• ปูม้า ช่วงนี้ลมทะเลค่อนข้างสงบ ปูม้าอุดมสมบูรณ์มีเนื้อแน่น หวานที่สุด และปูม้าจันทบุรีถือว่าเป็นปูคุณภาพดีอันมาจากน่านน้ำที่อุดมสมบูรณ์ในอ่าวไทย

 

ฤดูฝน กลางเดือนพฤษภาคม – กลางเดือนตุลาคม

 

มิถุนายน

 

• กระท้อน กระท้อนจันท์มีทั้งพันธุ์ทองจันท์ ปุยฝ้าย และอีล่า เริ่มเก็บผลตั้งแต่เดือนมิถุนา-สิงหาคม โดยเฉพาะกระท้อนอำเภอโป่งน้ำร้อนที่มีพื้นที่ติดเชิงเขาที่ดินอุดมสมบูรณ์ด้วยแร่ธาตุ ทำให้กระท้อนสมบูรณ์ เนื้อฟู รสชาติดี

 

กรกฎาคม – สิงหาคม

 

• ลำไยจันทบุรี ลำไยจันทบุรีได้ชื่อว่าเป็นลำไยคุณภาพดีระดับประเทศ โดยเฉพาะสายพันธุ์อีดอที่ปลูกในพื้นที่โป่งน้ำร้อน แก่งหางแมว เนื้อหนา กรอบ หวาน ไม่แฉะ เป็นที่ต้องการทั้งในประเทศและต่างประเทศ เห็นลำไยจันท์แนะนำให้หามาชิมเลย

 

 

 

 

• กะพรุนดองฝาด อาหารพื้นถิ่นจันท์และภาคตะวันออกที่หากินได้แค่ช่วงเดือนกรกฎาคม-กันยายน ชาวประมงจะนำกะพรุนถ้วยที่หาได้มากในช่วงนี้ มาล้างทำความสะอาดดองกับเปลือกไม้ฝางจนกะพรุนมีสีแดง ได้กะพรุนเนื้อกรอบ กินกับน้ำจิ้มถั่วตัดเปรี้ยวหวานเค็มเผ็ด

 

 

 

 

• ลองกอง ลองกองจันท์ได้รับความนิยมมากด้วยสภาพดินและอากาศดี จึงมีรสชาติหวานหอมอร่อย เนื้อฉ่ำแห้ง ไม่แฉะเละ ออกผลและเก็บเกี่ยวช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน

 

กันยายน

 

• ปูดำ ปูเนื้อ ปูไข่ ย่างเข้าฤดูหนาวตั้งแต่เดือนกันยายน – เดือนธันวาคม เรียกว่าเป็นสวรรค์ของคนรักปู ยกกันมาทั้ง ปูเนื้อ ปูดำ ปูไข่ เพราะเป็นช่วงที่อากาศเริ่มหนาว ทำให้ปูไข่ สะสมสารอาหารและไขมันในร่างกายไว้เป็นจำนวนมาก ปูจึงเนื้อแน่น และในตัวเต็มไปด้วยไข่ปูและมันปูแน่นๆ ถ้าแวะร้านอาหารต้องไม่พลาดสั่งเมนูปู

 

ฤดูหนาว กลางเดือนตุลาคม – กลางเดือนกุมภาพันธ์

 

ตุลาคม

 

• ปูแป้น ปูใบไม้ตัวเล็กที่ไข่และมันมีรสชาติมันหอมเป็นเอกลักษณ์ ช่วงเดือนตุลาคม โดยเฉพาะหลังวันออกพรรษา จะเกิดปรากฏการณ์ธรรมชาติปูแป้นลอยออกจากแหล่งอาศัยตามป่าชายเลนนับหมื่นนับแสนตัว เพื่อไปวางไข่ในน้ำจืดบริเวณปากแม่น้ำเวฬุ และคลองสาขาในอำเภอขลุง ชาวบ้านจะใช้สวิงช้อนปูแป้น ไปทำอาหารได้ทั้งดองน้ำปลา ยำ ถ้าใครไม่กินดิบแนะนำเอายำปูแป้นไปคั่วให้สุกในกระทะ รับรองความอร่อยเหาะหอมมันปู กินกับข้าวสวยร้อนๆ เข้ากันมาก

 

 

 

 

• เทศกาลช้อนปูแป้น ‘เทศกาลดูปูแป้นชื่นชมธรรมชาติ’ เป็นเทศกาลที่จัดขึ้นที่ตำบลเกวียนหัก อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี ในช่วงเดือนตุลาคมของทุกปี เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ปูแป้นจำนวนมากลอยบนผิวน้ำออกมาวางไข่ตามกระแสน้ำ ชมวิถีชีวิตชาวบ้านช้อนปูแป้น

 

พฤศจิกายน

 

• หมึก ขนกันมาทั้งหมึกกล้วย หมึกไข่ เป็นช่วงที่ชาวประมงจับหมึกสดได้มาก จะย่าง หรือทำเมนูอะไรก็อร่อย เมนูหมึกท้องถิ่นที่ต้องลองคือ หมึกยิบหวาน (ภาษาถิ่นจันท์) หรือหมึกกระตอยต้มหวาน และหมึกน้ำดำ หมึกสดต้มกับกระเทียม ตะไคร้ หัวหอม ปรุงรสนิดหน่อย รสออกเค็มหวานอูมามิ เป็นเมนูท้องถิ่นจันท์ที่ต้องใช้หมึกสดทำเท่านั้น

 

ธันวาคม

 

• งานวันสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชรำลึก และงานกาชาดจังหวัดจันทบุรี งานประจำปีรับลมหนาวที่จัดขึ้น ในวันที่ 28 ธันวาคม – กลางเดือนมกราคมของทุกปี เนื่องในวันที่ 28 ธันวาคมเป็นวันปราบดาภิเษก ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จึงจัดงานขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ที่กอบกู้เอกราชให้ชาติไทย ภายในงานมีพิธีรำบวงสรวง การจัดแสดงนิทรรศการ ร้านค้าของดีเมืองจันท์ สินค้า OTOP ร้านกาชาดเพื่อการกุศล และการแสดงดนตรีจากศิลปินชื่อดัง

 

 

 

 

• กุ้งลายเสือ เป็นช่วงที่กุ้งลายเสือโตเต็มวัย เนื้อจะแน่น หนึบ กรอบ หวาน ใครสายกุ้งห้ามพลาด

 

มกราคม

 

• งานนมัสการรอยพระพุทธบาทพลวง (เขาคิชฌกูฎ) จัดขึ้นเพียงปีละครั้งในช่วงต้นปี ราวเดือนมกราคม-มีนาคม เปิดให้ขึ้นเขาเพื่อสักการะรอยพระพุทธบาทพลวงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ อันเป็นจุดหมายหลักของการเดินขึ้นเขา ตามความเชื่อและศรัทธาว่าเป็นการแสวงบุญอย่างหนึ่ง เพื่อเสริมสิริมงคลแก่ชีวิต บนเขายังมีหินรูปรอยบาตรคว่ำ และหินรูปคล้ายเต่าอันเป็นสัญลักษณ์ทางธรรมชาติ โดยการขึ้นเขามีทั้งเดิน และขึ้นรถยนต์ค่อยๆ ไต่ละดับไปเรื่อยๆ จนถึงจุดหมาย เดินต่ออีกไม่ไกล

 

 

 

 

• ปลาอินทรี จันทบุรีและภาคตะวันออกจะเริ่มจับปลาอินทรีกันตั้งแต่ปลายฝนช่วงปลายเดือนตุลาคม แต่ปลาอินทรีจะชุกชุมมากสุดในช่วงมกราคมจนถึงกุมภาพันธ์ ปลาอินทรีในช่วงเดือนนี้มีเนื้อแน่น มันอร่อย ตัวใหญ่ เป็นอีกหนึ่งของฝากที่ซื้อไปฝากใครก็ประทับใจ

 

ขอบคุณข้อมูลและภาพจาก

-ฤดู ‘ปูแป้น’ ปูสองน้ำที่หนึ่งปีมีให้กินครั้งเดียว https://krua.co/food_story/poopan
-ปฏิทินกินตามกาล ของอร่อยห้ามพลาดประจำฤดู https://krua.co/food_story/seasonal-foodshttps://krua.co/food_story/seasonal-foods
-‘กะพรุนดองฝาด’ กรอบกรุบสีแดงสดจากเปลือกไม้ https://krua.co/food_story/jellyfish
-มหัศจันท์แห่งรสชาติ https://chanthaburigastronomy.com/
-ททท.จันทบุรี
–https://www.facebook.com/TATChanthaburi/posts/
–https://www.facebook.com/pr.chanthaburi/posts/
–https://www.facebook.com/KhlungNiyom/posts/
–https://tatkb.com/blog/blog-detail
–https://scontent.fbkk29-4.fna.fbcdn.net
–https://www.sesact.go.th/index.php/38289